16 ADIMDA BAŞTAN SONA YÜRÜYÜŞ YOLU VE BETON PARKE YAPMA REHBERİ

1-) Plan Çıkarın

Yürüyüş yolu yapma ve beton parke döşeme rehberimize hoş geldiniz. Öncelikle alanı gördükten sonra elinize metre ve kağıt alın kabaca da olsa alanın vaziyet planını çizin. Metre ile ölçüleri alın açısal alanları yaklaşık çizebilirsiniz.

2-) Metraj Çıkarın

Çizdiğimiz vaziyet planına göre kaç metre bordür gideceğini, kaç metrekare taş gideceğini çıkartın. Ayrıca Alanı çıkarıp 0.03 ile çarparak ne kadar taş tozu gideceğini bulun. Alanı yine 0.1 ile çarparak ne kadar mıcır gideceğini bulun. Yaklaşık olarak kaç torba çimento ve kaç metreküp ya da çuval 0.3 kum gideceğini bulun. Kepçe mi çalışacak el ile mi çalışılacak belirleyin. Gene yaklaşık olarak derz aralarına kaç çuval/ metreküp silis kum gideceğini belirleyin. Zeminin alanı kadar jut temin edin.

3-) Yardımcı Malzemeler

İnşaat ipi ( kot ipi de denir), şerit metre, nivo kot ölçer, demir kazıklar, su terazisi, mastar, 1 parmak 2m uzunluğunda çelik borular, kompaktör, bel, kürek, kazma, tırmık, plastik çekiç, demir çekiç, mala, maket bıçağı, 90 derece gönye ve spiral makinası (açılı taşlama makinası)

4-) Nivo İle Kot Alma

Nivo aleti kullanarak yol ya da zeminimizin kotlarını belirleyin. Nivo kullanımı için youtube videolarından faydalanın. Belirlediğiniz noktaların ölçümlerini yapın ve aralarındaki yükseklik farkını çıkarın. Ölçülen kotlara göre yükseltilmiş basamaklı bir zemin mi olacak yoksa düz bir zemin mi olacak buna karar verin. Ayrıca %2 su eğimini de değerlendirin. Örneğin kapınızın önüne bir veranda zemini yapacaksınız. Önce kapı girişinin kotunu nivo ile ölçün sonra zeminin bittiği yeri yani kapının karşısını ölçün, aradaki kot farkını hesaplayın. Eğer fark fazla ise bir ya da iki basamakla çıkacak bir zemin tasarlamanız lazımdır. Mesela kot farkı 50cm ise bunu eğimli yapamazsınız. Mecbur basamak çıkacaktır. 6cm kalınlığında bir taş döşüyorsanız. 3cm taş tozu, 10cm mıcır ile birlikte toplam iş 19-20cm kesite ulaşacaktır. 6 metre de verandanın uzunluğu olsun. O halde 12cm de yaklaşık su gider eğimi çıkar. Toplamda bitiş noktasında (20+12cm) 32cm derinliğe ulaşılır. 18cm açık kalır (50-32cm). Her durumda 50cm için 18cm yüksekliğinde bir basamak çıkmak gerekir.

5-) Drenaj Eğimi Hesaplayın

İster düz zemin ister basamaklı zemin ister yürüyüş yolu yapalım üzerine muhakkak %2 mekanik su gider eğimini koyacağımızı unutmayalım. Bu eğim hep yapıdan ya da su birikmemesi gereken yerden karşı tarafa doğru olacaktır. %2 Eğim demek 100 metrede 2 metre alt kota inmek demektir. Yani oranlarsak; 50 metrede 1 metre, 25 metrede 50cm, 12.50 metrede 25cm, 6 metre uzunluğunda bir veranda ya da otopark zemininde ise 12cm olur.

6-)İp Çekiyoruz

Evet, ısınma turlarından sonra asıl uygulamaya başlıyoruz. Örneğin senaryomuz şu şekilde olsun; 2 araçlık evin önüne bir parke taştan otopark alanı yapalım. Ebatları yaklaşık 6x5 metre olur. Yapacağımız otopark alanının 4 köşesine de demir kazık çakıyoruz. Sonrasında taşın bitmiş halinin kotunu yani otopark giriş kotunu baz alarak demir kazık çaktığımız zeminlerin kotlarını alıyoruz. Otopark giriş kotu taşın bitiş yüzeyini temsil eder. Taşın uygulamasının toplam yüksekliği 22cm'dir. ( 8 cm taş + 4cm taş tozu + 10cm mıcır). Buna göre giriş kotunun 22cm altına inilmelidir. Eksik ise doldurulmalı, fazla ise kazılmalıdır. Sonrasında ise karşısındaki demir kazığın çakılı olduğu kot okunur. Örneğimizde karşı kot 30cm fazla olsun. Yani ev yoldan 30cm yukarıda gibi düşünün. Evden yola doğru verilecek %2 eğim ise 6 metrede 10cm olsun. Doğal olarak 30cm kot fazlalığı (30-10cm) 20cm' ye düşecektir. Bizim yapacağımız taş uygulaması da 22cm olduğundan toplam ev tarafının kazılacak alanı 42cm olacaktır. Yol giriş tarafı da 22cm kazılacaktır. Sonrasında yol girişindeki kazığın 22cm yukarısından (ki bu asfalt kotunun sıfırına gelmeli yoksa bir hata vardır.) 2. kazığın 22cm yukarısına ip çekeriz. Gerekirse tekrar nivo ile sağlamasını yaparız. Bu ip tam düz olmayacaktır. %2 eğime sahip olacaktır. Bu çektiğimiz ip taşın bitiş yüzeyini gösterecektir. Artık tüm referanslarımızı bu ipe göre alacağız. Örneğin 10cm mıcır serecek isek ipin 12 cm altına kadar mıcırı dolduracağız. Yani tüm işlemleri ipe göre yapacağız. Aynı işlemi diğer köşe için ve yan yana duran kazıklar için de yapacağız. Ancak yanyana olanlarda tabiki eğim bırakmayacağız düz yapacağız. Aşağıdaki şekil umarım açıklayıcı olur.

7-) Fazla Toprağı Atıyoruz & Toprak Ekleme Yapıyoruz

Yaptığımız hesaplamalara göre ya fazla toprağı atıyoruz ya da eksik kalan yerler varsa ekleme yapıyoruz. Örneğimizde görüldüğü gibi baya fazla toprağımız çıkıyor bunu alandan uzaklaştırıyoruz.

8-) İlk Kompaktörümüzü Vuruyoruz

Toprak işlemi bittikten sonra tırmık ile zemini göz kararı düzeltiyoruz. Sonrasında zemini sağlamlaştırmak için toprak üzerinde 2 kez kompaktör ile geçiyoruz. Bu işlem hem tesviye yaparken bize yardımcı oluyor hem de zemini sağlamlaştırıp basit çökmeleri engelliyor.

9-) Bordür Çekiyoruz

Projemizde bordür ve taş aynı seviyede bundan dolayı ip kotuna dokunmuyoruz. Bordür için hafif kuru bir harç hazırlıyoruz. Harcımızı 0.3 kum ve çimento ile hazırlayabiliriz. Bordürü harç üzerine koyup ip hizasına gelinceye dek plastik çekiçle hafif hafif vurarak indiriniz. Sonrasında bordürün önüne ve arkasına harç ekleyip mala ile gezdirerek sağlamlaştırırız.

10-) Jut Serimi

Bordür işi bittikten sonra sıkıştırdığımız toprak üzerine jut serimi yaparız. Böylelikle hem drenajı kolaylaştırır hem de ileride yabani ot çıkmasını engelleriz. Jutu maket bıçağıyla keserek serimini yaparız.

11-) Mıcır Serimi

Jut üzerine minimum 10cm ince kırma taş ya da mıcır sereriz. Seviyeyi hesaplamak için ipten 12 cm (8+4cm) aşağısı olarak hesaplayabilirsiniz. Ya da bordür yanaklarından ölçü alırız. Ayrıca eğer kullanacaksak drenaj boruları, elektrik aydınlatma borusu, sulama borusu ya da herhangi bir alt yapı borusunu bu mıcır tabakasının içinden geçiririz. Serimden sonra Sonrasında 150cm ya da 200cm aluminyum mastar ile mıcırın tesviyesini yaparız.

12-) Tekrar Kompaktör Vurulması

Tesviyesi yapılan mıcır yüzeye sıkışması için tekrar kompaktör işlemi uygulanır.

Kompaktörün girmediği yerler ise düz yüzeyli el aleti ile vurularak sıkıştırılır.

13-) Taş Tozu Serimi ve Tesviye

Mıcır seriminden sonra 4cm kalınlığında taş tozu serimine geçilir. Eğer alanımız dar ve etrafı bordürler ile çevriliyse bordüre göre 4cm altta kalacak kadar taş tozu doldurulur ve terazili bir mastar ile tesviyesi yapılabilir. Ancak alan geniş ve referans alınacak bir çevreleyici yok ise demir boru yöntemiyle tesviye yaparız. 2m uzunluğundaki bir parmak demir boruyu yüzeyi tam kotumuza gelecek şekilde toz içine sereriz sonra diğer ucunun kotunu ayarlarız. Kotları ilk çektiğimiz ipin altından 8cm ölçerek ayarlayabiliriz. Sonra bu kotu yanlara taşımak için gene demir boru kullanırız. ilk yaptığımızın 150cm yanına demir boruyu yatırır sonra su terazisi ile aynı kota getiririz. böyle 3-4 sıra yaptıktan sonra iki boru arasını mastar çekerek fazla taş tozunu sıyırırız. Buna şap tesviyesi de denir. Sonra taş döşedikçe dikkatlice koyduğumuz boruları malzemenin içinden çekeriz.

14-) Taş Döşemeye Başlıyoruz

Taş döşemeye bir kenardan başlarız. Taşı aşırı sıkıştırmadan yumuşak bir şekilde döşeriz. Taşın bitim yerleri tam oturmadığında kesinlikle taşı zorlayıp araya oturtmaya çalışmamalıyız. Böyle yaparsak sırayı sıkıştırırız ve derzler yamuk gözükmeye başlar. Onun yerine biraz vaktimizi alır ama güzelce ölçü alıp taşı spiral makinası ile keseriz. Kalan çok küçük boşlukları ise harç ile doldurabiliriz. Ancak tavsiyem 5cmnin üzerindeki boşluklar için taş kesmektir.

15-) Derzleri Dolduruyoruz

Taş döşeme işlemi bittikten sonra silis kum dediğimiz ince sarı kum ile derzlerin arasını fırça alıp dolduruyoruz. Derzler kum ile dolunca taşlar oynamamaya ve sıkışıp yerine oturmaya başlar.

16-) Son Kompaktörümüzü Gezdiriyoruz

Artık son aşama olarak taş üzerine kompaktör gezdiriyoruz ancak bunu yaparken taşın üstüne keçe serip ya da osb koyup yapmalıyız ki taş kırılmasın. Kompaktör işleminden sonra hortumla yıkama yapıp ve saha temizliği yapıp işi bitiriyoruz. İşte bunlar bir peyzaj mimarının gözünden doğru bir taş döşeme işleminin temel maddeleridir.